iconoclast ရဲ့စဥ္းစားပံု

iconoclast ဆိုတာရိွရင္းစြဲဓေလ့ထံုးေတြကိုဆန္ ့က်င္သူၿဖစ္ပါတယ္ ။ အသစ္ၿပ ုလုပ္သူ(၀ါ) ရိွရင္းစြဲေတြကိုဆန္ ့က်င္သူမွာ iconoclast စဥ္းစားေတြးေခါ ္ပံုမ် ဳိးရိွတတ္ႀကတယ္ ။အဲဒီစဥ္းစားေတြးေခါ ါပံုဟာဘာလဲ ။ ဦးေႏွာက္ဆိုင္ရာသါပၸံပညာရွင္ neuroscientist ေတြအဆိုအရေတာ့ ဒီ အိုက္ကြႏိၷဳ ကလပ္စ္တ္ေတြဟာအၿခားသူေတြနဲ ့ကြဲၿပားတဲ့စဥ္းစားေတြးေခါ ္ပံု ၃ မ် ဳိးရိွႀကတယ္ ။အဲဒါေတြက (၁) အာရံုခံပံု (၂) ေႀကာက္စိတ္ကိုတုန္ ့ၿပန္ပံု နဲ့ (၃) လူမွ ဳေရးအသိဥာဏ္တို ့ၿဖစ္ပါတယ္ ။

အာရံုခံတယ္ဆိုတာသာမန္နားလည္မွ ုကေတာ့အာရံုခံအဂၤါေတြၿဖစ္ႀကတဲ့နား ၊ မ်က္စိ ၊ ႏွာေခါင္း ၊ စသည္တို ့ကတစ္ဆင့္ရတဲ့အာရံုေတြကိုဦးေႏွာက္ဆီပို ့ၿပီးဦးေႏွာက္ကဘာၿမင္တယ္ ၊ ဘာႀကားတယ္ ၊ စသည္တို ့ကိုသတင္းထုတ္ၿပန္တာၿဖစ္တယ္ ။ တကယ္ေတာ့အာရံုကိုဦးေႏွာက္ကၿပ ုလုပ္တာၿဖစ္တယ္ ။ ဥပမာ ၊ မ်က္လံုးကလာတဲ့အာရံုကိုဦးေႏွာက္ ကအၿမန္ဆံုးနည္းနဲ ့အနက္ေကာက္ဖို ့လိုတယ္ ။ အဲဒီအတြက္ ဦးေႏွာက္ဟာ ရိွၿပီးသားအတိတ္အေတြ ့အႀကံ ုေတြနဲ ့အတူ သူမ်ားကဘာေၿပာသလဲဆိုတဲ့အေပါ ္ မူတည္ၿပီး ဘာကိုၿမင္တာလဲ ဆိုတာကိုအနက္ေကာက္သတင္းပို ့ရတာၿဖစ္ပါတယ္ ။ လူေတြက သူတို ့ရရိွႀကတဲ့အာရံုေတြကို အစစ္အမွန္လို ့ထင္ႀကေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ ဇီ၀ဆိုင္ရာ လွ်ပ္စစ္ဆိုင္ရာ ထစ္ၿခ ုန္းမွ ုေတြပဲၿဖစ္တယ္ ။ iconoclast ေတြဟာ ဦးေႏွာက္ကို အေတြးသစ္အၿမင္သစ္နဲ ့ ခ်င့္ခ်ိန္သံးသပ္မွ ုအသစ္ေတြၿပ ုလုပ္နိုင္ဖို ့အတြက္ ရိွၿပီးသားအေတြ ့အႀကံုေတြေပါ ္မွာပဲမွီမခိုဖို ့အတြက္ ဆန္းသစ္ၿပီးတဲ့ ၊ ေတြ ့ႀကံ ုေနက်ေတြနဲ ့ကြဲၿပားၿခားနားတဲ့အရာေတြနဲ ့၊ ထိေတြ ့မွ ုရိွေအာင္အၿမဲၿပ ုလုပ္ႀကတယ္ ။ အာရံုခံယူၿခင္းဆိုတာဦးေႏွာက္ထဲပံုေသရိုက္သြင္းထားတာမ် ိဳးမဟုတ္ပဲ သင္ယူေလ့က်င့္မွ ုကရတာၿဖစ္တယ္ ။ ဦးေႏွာက္က ၿမင္ၿမင္သမွ် ၊ ႀကားႀကားသမွ် ၊ ထိထိသမွ် ဟာ အနက္တစ္ခုမကနဲ ့ေရာက္လာႀကတာၿဖစ္ၿပီး အဲဒီၿဖစ္နိုင္ေၿခအနက္ေတြထဲကအဆီေလွ်ာ္ဆံုးကိုေရြးခ်ယ္ရတာၿဖစ္တယ္ ။ ေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့အရာဟာလည္း ဦးေႏွာက္ရဲ့ ‘ အေကာင္းဆံုးသီအိုရီ ‘ ပဲၿဖစ္တယ္ ။ ေႀကာက္စိတ္နဲ ့ပတ္သက္လို ့အဓိက ၂ခုတည္းရိွပါတယ္ ၊ မေရရာမေသခ်ာတာကိုေႀကာက္တဲ့စိတ္နဲ ့ လူအထင္ေသးကဲ့ရဲ  ့ခံရမွာကိုေႀကာက္တဲ့စိတ္တို ့ၿဖစ္ပါတယ္ ။ iconoclast ေတြမွာဒီေႀကာက္စိတ္ ၂ မ် ဳိးစလံုးမရိွႀကပါဘူး ။ သူတို ့ဟာ မေသခ်ာမေရရာမွ ုထဲ အေနမပ်က္သလို လူေတြကဲ့ရဲ့မွာကိုလည္းမမွ ုႀကပါဘူး ။ လူမွ ုေရးဥာဏ္နဲ့ပတ္လို ့ကေတာ့ သူတို ့ဟာ အေနအထားတစ္ခုအတြင္းပါ၀င္ပတ္သက္ေနႀကတဲ့လူေတြကို သေဘာေပါက္နားလည္ႀကၿပီး လိုအပ္သလို ကိုင္တြယ္တတ္တဲ့အရည္အခ်င္းလည္းရိွႀကသူေတြၿဖစ္ပါတယ္ ။

(ေရးလက္စေဆာင္းပါးတစ္ေဆာင္မွ ။ )

 

 

 

 


ကဗ် ာရဲ့ဂမၻီရ

စကာလံုးအစုအေ၀းတစ္ခုကိုဘာကဘယ္လိုကဗ် ာပုဒ္ (poem) ဘာကဘယ္လိုဘာသာစကားနဲ ့ၿပဳလုပ္ထားတဲ့စာေပအႏုပညာ (poetry) ၿဖစ္သြားေစတာလဲ ။ တီအက္စ္အဲလိယစ္တ္က chemistry ဓါတ္သဘာ၀တၳတဲ့ ။ အခ် ဳိ  ့က alchemy အဂိရတ္ပညာတဲ့ ။     ေတာ္ေတာ္ေလး ေတြ ့ရိွရတာကေတာ့ mystery ဂမၻီရတဲ့ ။ X-factor / Unknown factor လို ့လည္းဖတ္ရတယ္ ။ ဆိုေတာ့ကာ ၊ ကဗ် ာဆရာရဲ့အပိုင္းကဘယ္ေလာက္ ၊ ဖတ္သူအပိုင္းကဘယ္ေလာက္ ၊ ဘာသာစကားအပိုင္းကဘယ္ေလာက္ဆိုတာေၿပာရခက္ပါတယ္ ။ ကဗ် ာပုဒ္ေရးတိုင္းကဗ် ာမၿဖစ္သလို သူ ့အလိုလိုကဗ် ာၿဖစ္ေနတာေတြလည္းႀကံ ုဘူးရတတ္ေတာ့….။အေမရိကန္ေမာဒနစၥ(တ္)ကဗ် ာဆရာ ေ၀ါလစၥ စတီးဗင္းစ္ ေၿပာခဲ့တာကေတာ့ All poems are experimental poems ကဗ် ာပုဒ္တိုင္းဟာစမ္းသပ္တီထြင္ကဗ် ာပုဒ္ေတြခ်် ည္ ့ပဲတဲ့ ။ သူ ့ကဗ် ာေတြကိုေၿပာတာလားေတာ့မသိဘူး ။ ညံ ့တယ္ပဲေၿပာေၿပာ ၊ က် ြန္ေတာ္ကေတာ့ poetry ကို poem ထက္မက္တယ္ ။ poem ေႀကာင့္ေလာက္နဲ ့မဟုတ္ပဲ poetry ေႀကာင့္ပဲ poet ၿဖစ္ခ်င္ပါတယ္ေလ ၊ အကယ္၍ၿဖစ္နိုင္ခဲ့ရင္ေပါ့ ။

 


ဒီေန ့ရတဲ ့အဆိုင္းမင္န္ ့

တစ္ေယာက္ေယာက္ဟာကဗ် ာဆရာ

ၿဖစ္ခြင့္ရိွတာသူ ့မွာရိွတဲ့ကဗ် ာေဗဒအတိုင္းအဆအရပဲ

အဲသလိုေၿပာၿပီးမီးမွာၿငိမ္း၊သစ္သီးစိမ္းထဲ၀င္မွည့္သြားေတာ့တယ္

ၿမားဟာေလဟုန္ခြင္းရင္းတစ္ထစ္ခ်င္းမွာပစ္မွတ္ကိုဖြဲ ့သြားတယ္

အင္မတန္အႏုစိပ္ေအာင္လုပ္တတ္တဲ့ပန္းထိမ္သည္ေတာင္ငိုသြားရလို ့

‘ပန္းထိမ္ငို’ လို ့ေခါ ္တာေပါ့   နာမည္ကလည္းေပးတတ္လိုက္တာ

ပန္းကလည္းလွတတ္လိုက္တာ     သပၸယ္မွ ုနဲ ့အနုရသစတုဒိတာ

တစ္ေယာက္ေယာက္ဟာေမြးေန ့ရွင္

ၿဖစ္ခြင့္ရိွတာသူ ့မွာရိွတဲ့ကုသိုလ္ေပါင္းခ် ဳပ္အရပဲ   အဲသလိုေၿပာၿပီး

မနက္ဟာအစြမ္းကုန္လင္းအာလိုက္တာၿမိ ု ့ႀကီးပါငြားငြားစြင့္စြင့္ပြင့္သြားတယ္

ေမြးေန ့ကိတ္မုန္ ့မဖုတ္တတ္ေပမယ့္ေန ့ဟာလက္ေဆာင္ဗန္းမွာတင္လာတာ

ေဆြခြန္ႏွစ္ဆက္မ်် ိဳးခြန္ႏွဆက္မက္တဖါေတြေသြးႀကီးေမြးႀကီးမက္တာေမာ္ဖိုးဆစၥေတြ

နတ္သမီးရဲ့ေမွာ္တံထိပ္ကေႀကြလြင့္က်ေနတဲ့တဖ်စ္ဖ်စ္တဖ်တ္ဖ်တ္ေရွ ြႀကယ္ပြင့္ေတြ

ကန္ထဲကေရာင္စံုငါးႀကင္းေတြဟာေရထဲကခုန္ထြက္၊ ေလထဲ၃ပတ္ဂ် ြမ္းထိုးရင္း

လက္ခုတ္လက္၀ါးတီးၿပီးေရထဲၿပန္ဆင္းသြားႀကတယ္

လမ္းလွ ြဲေတြဘယ္ေလာက္ပဲေရြးခဲ့ရ၊ ႏွင္းေတာေတြဘယ္ေလာက္ပဲၿဖတ္ခဲ့ရ၊ ေၿမေတြ

ေရွ ့ေမွာက္မွာဘယ္ေလာက္ပဲၿပိ ုခဲ့ရ၊ လမ္းကေတာ့မေပ်ာက္ခဲ့ရပါဘူး

ေမြးေန ့ႀကယ္ႏွင္းအပ္တဲ့ကတိကိုအေမွာင္ညေတြပခံုးထမ္းတာ၀န္တည္ရသလိုေပါ့

ဟိုမရဏလူေနာက္ႀကီးေရ ၊ ဒီေန ့ေတာ့တည္တည္တံ့တံ့ေနေပးပါ ၊ဒီမွာေမြးေန ့ပြဲေလးတစ္ခု

မႀကာခင္ကမၻာတစ္ခ်မ္းမွာေန ့လည္ခင္းခ်ည့္ ၿဖစ္ေတာ့မယ္ ေရွ ြေရာင္ေလထီးေလးေတြအပြင့္

နာမ၀ိေသတနခြန္ႏွလံုးမွာသက္တံအခံုးဟာအေရာင္စိုစိုေၿပေၿပေတြလာေရာက္လဲလွယ္ၿဖည့္ေနတယ္

ေၿပာစရာကုန္သြားလို ့ဘာသာစကားေတြမ် ဳိးသုဥ္းသြားတာရိွႀကေပမယ့္ ဒီဘာသာစကားမွာေတာ့

စႀက၀႒ာအနႏ ၱဟာမႀတာတစ္၀က္စာပဲရိွေသးတယ္

ဟိုတိုင္းတစ္ပါးအားကိုး၊လက္ညွိ ုးထိုးေရာင္းစားတဲ့သူေတာင္းစားတို ့

မင္းတို ့ရဲ့ပုစိန္ရိုးပါးစပ္ကေစ်းစကားေတြဒီေန ့ပိတ္ထားလိုက္ႀကပါ

ဂါဇာမွာအပစ္အခတ္ဒီေန ့ေခတၱရပ္ဆဲပါ  မူ၀ါဒေတြမၿဖစ္မေနအေကာင္အထည္ေဖါ ္မယ့္

‘မ် ဳိးခ်စ္’ လြန္းတဲ့၀ံပုေလြေတြ၊ ရွင္းလင္းတင္ၿပခ်က္မ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ေတြ နားနားေနေနသြားအိပ္ေနႀကပါေလ

ထိုင္ေနရင္းခါးေလးမဆိုစေလာက္မတ္ရံုနဲ ့သမုဒၵရာရွ ုခင္းဟာေရွ ့ေမွာက္ေရာက္ရိွလာမယ္ေလ

လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္သစ္သီး၀လံေတြခ် ဳိခ် ဳိၿမိန္ၿမိန္သံစဥ္ေတြနဲ ့ဓါတ္ၿပ ုထားတဲ့စကၠန္ ့ေတြ

ေလထဲမွာထူးၿခားတဲ့ဂမ ၻီရတစ္ခု ၊ အနက္ေပါ ္ယက္လုပ္ထားတဲ့ေရွ ြခ်ည္ထိုး၀င္းပ

ဒိေန ့ေဒါ ္ငယ့္ပုတီးရဲ့အလင္းသိပ္သည္းဆဟာေရွ ြ၅၄ပုလဲရည္ၿပည့္ခဲ့ၿပီ

ေမြးေန ့တိုင္းမွာကံသစ္ၿမဴ းၿပီးမိုးခ် ဳပ္သည့္တိုင္တိမ္ေတြေတာက္လို ့

စိမြန္ရယ္ fluffy ရယ္ ပင္ပင္းရယ္ ယို ့ယို ့ရယ္နဲ ့ဒိေန ့ေတာ့ဘယ္လိုမိုးမွမၿပိ ုေစနဲ ့

ေၾသာ္..ေမ့လို ့…သူ ့နာမည္မေခါ ္ေသးလို ့မ်က္လံုးစူးစူးနားတစြင့္စြင့္ေဆာင့္ေႀကာင့္ထိုင္ရင္း

ညာဘက္လက္ေလထဲတေပးေပးနဲ ့အၿမီးခ်ည့္ရမ္းၿပေနတဲ့ေအာင္ခ်မ္းသာလည္းပါတာေပါ့ ။      ။

 

၂၆ ႀသဂုတ္၊၂၀၁၄

 


ႏွစ္မ်ား

အဲဒီအရြယ္တုန္းကထိန္လင္းေနတဲ့အမွန္တရားဆိုတာႀကီး

အခုလည္းထိန္လင္းေနွဆဲအလြဲႀကီးပဲထိန္လင္းေနဆဲ

ေခတ္ႀကီးတမွ်အလြဲမွာငါ့တစ္ကိုယ္စာအလင္းစေလး

ေကာက္ခဲ့တယ္တည္ေဆာက္ခဲ့တယ္ၿပဳလုပ္ခဲ့တယ္ပဲဆိုပါေတာ့

ငါဟာအလြဲႀကီးလည္းလြဲသူလိုကိုယ္လိုေခတ္ႀကီးလိုပဲတမွ်လြဲ

ငါ့ကိုငါၿပန္ၿပန္ေတြ ့သူလိုကိုယ္လိုေခတ္ႀကီးကိုပဲၿပန္ၿပန္ေတြ ့ရသလိုပဲေတြ ့

ေပေပေတေတေသေသေႀကေႀကေယာ္ရြက္၀ါရဲ့ၿပကၡဒိန္ေတြအလြင့္ေတြမွာ

တစ္ခါသတိရလို ့ႀကည္ ့လိုက္မိေတာ့ငါ့အလင္းစေလးဟာအက္ရာအစင္းအစင္း

တစ္ခါသတိရလို ့ႀကည္ ့လိုက္မိေတာ့ဘာအလင္းမွမထြက္ေတာ့ဘူး

မ်က္ႏွာၿပင္ေပါ ္ကပ္ေနတဲ့ရွ ြံ ့ခဲေတြကိုတံေတြးဆြတ္ၿပီးကေလာ္ၿခစ္ၿပစ္လိုက္ရတယ္

အလင္းစေလးဟာအသက္မွ်င္းမွ်င္းပဲက်န္ေတာ့တယ္

” သမိုင္းထက္ရွည္လ်ားတဲ့ခံုတန္းမွာသြားေနထိုင္ေနခဲ့တာပါ ”

သူ ့စကားရဲ့အကၤ် ီၿဖဴေလးမွာသမိုင္းရဲ့ဖါးဥမည္းႀကီးေတြခ်ြတ္မရေအာင္ခဲလို ့

ၿပဴတင္းနဲ ့အုတ္ေဘာင္ႀကားမိွ ုအနာၿပင္ႀကီးမသတီစရာစိမ္းပုပ္လို ့

ၿပင္ပရွ ုခင္းပါရြံစရာအတိၿဖစ္ခဲ့ရအၿမင္အာရံုမွာစက္ဆုပ္စရာစြဲထင္တဲ့အစိမ္းပုပ္ႀကီး

ႏွစ္၂၀ ႏွစ္ ၃၀ ႏွစ္ ၄၀ ႏွစ္ ၅၀ ႏွစ္ ၆၀   ေနာက္ထပ္ဘယ္ႏွႏွစ္ေတြဆက္ညစ္ပုပ္ေနရ

တစ္ခါသတိရၿပီးဘာကိုသတိရမွန္းမမွတ္မိေတာ့အသံစူးစူးေလးတစ္ခု

ေကာင္းကင္တစ္ေနရာရာမွာေသးေသးေလးလင္းေနမယ္လို ့ပဲယူဆရတာ

ေၿခရင္းမွာအမွ ုမဲ့နင္းမိၿပီးမွပန္း၀ါ၀ါေလးေႀကေနေပါ့

ဖြတ္ဇီလာေၿခဖ၀ါးေအာက္မွာငါတို ့ၿမိ ု ့ႀကီးေႀကေတာ့မလားပဲ

ဘာကိုလြမ္းမွန္းမသိလြမ္းမိသလိုလိုၿဖစ္ၿပီးမွလြမ္းစရာဘာမွမရိွေတာ့တာ

လြမ္းခ်င္လို ့ေတာင္လြမ္းစရာဘာမွမရိွခဲ့တာကိုပဲလြမ္းမိက် ြမ္းမိေနမိတာ

မနက္ဖန္ေတြမွာမသတီစရာတိမ္ပုပ္ေတြပဲၿမင္ေနရမွာၿပဴတင္းမွန္မွာဘယ္ေတာ့မ်ားလဲမဂၤလာ ။     ။

25 Aug 2014


စမ္းသပ္ၿခင္း

က်ြန္ေတာ့္ ၀က္ဘ္ဆိုက္မွာ ကိုယ့္ဖါသာကိုယ္ ေရးတင္ဖို ့ ႀကိ ုးစားေနပါတယ္ ။ အမွားေတြပါမွာေသခ်ာပါတယ္ ။


အသံ

အသံ

 

ေျပာရခက္တာမဟုတ္ဘူး ၊ ေျပာမထြက္တာမဟုတ္ဘူး

စကားသံတစ္ခုအျဖစ္ လက္နက္ကိရိယာ တန္ဆာပလာ

ရွင္ရင္းပ်က္ေနတဲ့ ကိုယ္ခႏၶာတြင္းအဂၤါတစ္ခုျမံဳေနတာ

ဒီမနက္ခင္းမွာလည္း စကားသံဟာ လႊစက္ထဲထိုးေကၽြးတဲ့ သစ္ပင္ပမာ

၀ါက်တစ္ေၾကာင္းျပည့္ ကိုယ္ေျပာခ်င္တာ

ကိုယ့္လည္ကို ကိုယ္လွီးမွ ရေတာ့မလိုပဲလား

ျမဳပ္ေနတဲ့ ငုတ္လိုအနက္တစ္ခုမွာ ဇက္ျပတ္ၾကီးျငိျပီး ထစ္ေနတဲ့အသံ

ဆူဆူလ်ံလ်ံေတြပဲ ပဲ့တင္ကန္ထုတ္တဲ့ နံရံအသံညံညံဖန္ဖန္ေတြ

အေရးထဲ ပါ၀င္ေျပာဆိုခြင့္မရၾကတဲ့

`ပ်က္ဆီးခ်ိဳ႕ယြင္း´ ၊ `ေဘာင္မ၀င္စံမမီ´ ၊ `အရည္အေသြးမျပည့္´

ဖဲ့ထုတ္ခံရတဲ့ `က်ိဳးပဲ့အက္ကြဲ´ စကားသံေတြ

ေတြ႔ၾကံဳရသမွ်ထဲ ၀င္ပူးေျခာက္လွန္႔ေနတဲ့ စုန္းကေ၀ပဲဆိုပါစို႔

`တေစၧဆိုတာငါပါပဲ´ အရင္လတ္လတ္ၾကီး၀င္လာတယ္

ေသာင္ျပင္မွာ သဲပူလွ်ပ္ျပီး အသက္အအနဲ႔ ေသသြားတယ္

မျမင္ရတဲ့ အသံတစ္ခုတြန္းေရြ႕ေနတာဘာသံလဲ

ၾကည့္လိုက္တိုင္းမွာ ဘာျဖစ္လို႔ အသံဟာ အရိပ္လွ်ဳိသြားတာလဲ

နာက်င္မႈရဲ႕ အသံဟာ ဘာ႐ုပ္ဆိုလားထြက္သတဲ့

သံတိုသံစေတြလို အသံအစအနေလးေတြ အအ အိပ္မက္ထဲပြားေနသံ

စိမ္းပုပ္ေရညႇိထဲက တပြက္ပြက္ ထေအာ္ျမည္ေနသံမွန္ထဲမွာ

ကိုယ့္နာမည္ကိုယ္မနဲျပန္ေခၚျပီး

ကိုယ့္ကိုယ္ကို မႏိုင္မနင္းဆြဲထုတ္ေနတဲ့အသံ

ဘယ္ဘက္တေလွ်ာက္ –1 ၊ –2 ၊ –3 . . .

ညာဘက္တေလွ်ာက္ +1 ၊ + 2 ၊ +3 . . .

လည္ေခ်ာင္းထဲထည့္သြင္းတပ္စင္ထားတဲ့ ခ်ံဳ႕သံ ၊ ခ်ဲ႕သံ

႐ုတ္တရက္ အထိအခိုက္မွာ

ကိုယ့္ကို လြတ္ေအာင္ဘယ္ဆြဲေခၚရမွန္းမသိတဲ့

ေသြး႐ူးေသြးတမ္း စိတၱဇ စိပ္မႊာ လြင့္ကြဲသံ

အရံႈးအထိမွာ ပဋာေျမလူး ၊ ႐ူးသြပ္႐ုန္းျငိသံ

တိမ္ကင္းစင္ ေကာင္းကင္ျပာၾကီး တစ္ခုလံုး

ျငိမ္းေအးခ်မ္းသာစြာ ဇာတ္လမ္းဆင္

ၾကည္လင္ရွင္းသန္႔ ေတာင္က်ေခ်ာင္းေရ တသြင္သြင္ေနာက္ကြယ္မွာ

တစ္စကၠန္႔အလိုတာစူေနတဲ့ ခ်ိန္ကိုက္ဗံုး

အသံအိုးထဲ သံတစ္ေခ်ာင္းလံုး ႐ိုက္သြင္းခံလိုက္ရတဲ့အသံ

ဘာသာစကားဦးထဲ ကေလးငယ္ရဲ႕ သရသစ္ေတြ တီထြင္သံ

 

 

 

 

ေဇယ်ာလင္း

`လြတ္လပ္ေရး´ေန႔ ၂၀၁၄


ဘ၀ရဲ႕အလွ

ဘ၀ရဲ႕အလွ

 

ငါဘယ္သူလဲဆိုတာရွိေသးရဲ႕လား ဘ၀ဆိုတာေရ

သက္တမ္းလယ္အၾကပ္အတည္းထဲ

ငါဒီေန႔ေရာက္ေနတယ္ေဇေဇရာ . . .

၅၀ ေက်ာ္မွာ ဇရာဟာ ငါ့ေအာက္ပိုင္းကိုရသြားျပီ

ေရထဲေသျပီးသိုးေနတဲ့သိုး

ဒါကို  တာအိုက  ဘာေျပာသလဲ

ဘ၀မွာ

ပန္းတိုင္ဆိုတာ

မရွိဘူးတဲ့

တာအိုဟာ တာအိုမဟုတ္ဘူးတဲ့ . . . ေကာင္းေရာ

ဒီမွာေတာ့ျဖင့္

ဆံပင္လည္းေျပာင္ျပီ

ဗိုက္လည္းရႊဲျပီ

အေရေတြလည္း

တြန္႔ကုန္ျပီ            ဟိုေကာင္ကလည္းေဇာက္ထိုးခ်ည့္ပဲ

လက္အဲေလာက္ၾကိဳက္တဲ့ေကာင္

လက္ကိုေတာင္မခံေတာ့ဘူးတဲ့

အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္

မွန္ၾကည့္ျပီးစိတ္ၾကီးေသ

အိမ္ေထာင္အရည္အေသြးဟာ

ေၾကာက္ခမန္းလိလိဆင္းရဲမႈ မ်ဥ္းေအာက္ေရာက္

စိတ္ကူးအိပ္မက္ေတြဟာ

ေရခ်ိဳးခန္းအိမ္သာထဲမွာပဲျပီးသြားတယ္

၁၉၂၂ မွာတင္ပဲအလွတရား

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုသတ္မွတ္ခ်က္ဟာ

၁၆ ခုထက္မနည္း ရွိေနျပီ

ငါနဲ႔ တစ္ခုမွ မဆိုင္ေတာ့ဘူး

သာမိုဒိုင္နဲမစ္က္စ္ရဲ႕ ဥပေဒသေတြ

အို – နာ – ေသ တရားသေဘာေတြ

ဦးေဏွာက္ဆဲလ္ေတြ အခ်ိန္မေရြး

ေသေၾကပ်က္ဆီးသြားရတာေတြ

၁၈၆၀  ၊ ဘာမင္ဂမ္ျမိဳ႕မွာ

ထုတ္လုပ္တဲ့ တူအမ်ိဳးအစား ၅၀၀ ဟာ

၅၀ ေက်ာ္  ကားလ္မာက့္စ္ကို တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားသြားေစတယ္

မျမင္သာတဲ့ အတြင္းပိုင္းအေရြ႕ဟာ ပိုဆိုးတယ္

ဖိဆီးမႈထဲ အခ်ိန္ပိုဆင္း

ပစ္ခ်လို႔မရတဲ့ မႏိုင္၀န္ထမ္း

ေန႔စဥ္ဘ၀က ႏႈတ္ထြက္ခ်င္တဲ့ေရမည္းၾကီး

၇၆% ေယာက္်ားေတြ ဒါကိုဖိဖိစီးစီးခံရတယ္

ဘာေတြကို ယံုၾကည္ခဲ့သလဲျပန္စစ္ၾကည့္ေတာ့

ဘာမွဟုတ္တိပတ္တိထြက္မလာဘူး

ေခတ္သစ္ေက်ာက္ေခတ္ရဲ႕ ေရမ်က္ႏွာျပင္မွာ

ေသြးေတြစြန္းကြက္ေနတဲ့ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ပံုရိပ္ဟာတလႈပ္လႈပ္

ဘယ္ေလာက္လွည္းလွည္း သဲဟာ ငါ့ကိုယ္ခႏၶာဖြဲ႕စည္းမႈပဲျဖစ္တယ္

ငါ့အသည္းေပၚဘာေကာင္တြားသြားေနပါလိမ့္

အိမ္ေထာင္ေရးအဆင္မေျပဘူး      ကြဲသြားတယ္

ငယ္သူငယ္ခ်င္းနဲ႔

ရည္စားျပန္ထားတယ္          ကြဲသြားျပန္တယ္

ျပင္းျပင္းထန္ထန္၀ိပႆနာလိုက္ရမလား

အက္ဆီတမီႏို ဖဲန္ေဆးေတြ နင္းကန္ေသာက္ရမလား

ေပါင္လည္ထိေရထဲဆင္းျပီး

ငါးပဲမွ်ားေနရေတာ့မလား

သြားၾကားညပ္ေနတဲ့ အသားစပုပ္ဟာ

ေသျခင္းတရားရဲ႕ အန႔ံပဲ

ျပိဳင္ကားတစ္စီး၀ယ္              ေရႊဆြဲၾကိဳးဆြဲ

ေနာက္ဆံုးေပၚေတြနဲ႔ လိင္လုပ္

ကိုယ္ထဲ

သၾကားရည္ေတြေလာင္းထည့္လည္း

ပင့္သက္ကေတာ့ မခ်ိဳျမိန္ေတာ့မွန္းသိသိၾကီးနဲ႔

သိလာတယ္ –– ေငြေရးေၾကးေရးဟာလည္း ––

ေအာ္သံေတြနဲ႔အက္ေၾကာင္းေတြၾကား

အလုပ္လုပ္ျပရတာေတြ

ေရြ႕လ်ားမႈဟာ လားရာတစ္ခုတည္း

ဘယ္သူေျပာသလဲ –– ေျခသလံုးေမြးမီးေလာင္ပဲ ––

မ်က္ႏွာက်က္နဲ႔ အမိုးၾကားက

ခိုေတြရဲ႕ ျငီးေငြ႔ဘြယ္ဘာသာစကား

ျပဴတင္းမွန္ေတြမွာ

ခိုေခ်းေတြ

အထပ္လိုက္

(ေနာက္ထပ္အနက္ေကာက္မႈေတြ)

ေပ်ာ္ရႊင္မႈဆုိတာ

သစ္သားထဲရိုက္သြင္းလိုက္တဲ့

သံေခ်ာင္းရဲ႕ ေနရာယူဖို႔ ဖဲ့ထုတ္မႈအစအနေတြ

ငါ့အရန္ဒြိဟထဲက ေသြးအမ်ိဳးအစားဟာ

ငါ့ကိုလာဗ်ဴးေနျပန္တယ္

ဦးထုပ္ကို ၂၄/၇ ေစာင္းျပီး

အံု႔မလိုလင္းမလိုနဲ႔ မိုးေလဟာလည္း

ပံုသ႑ာန္မဲ့ ပ်ံ႕ႏွံ႔လာျခင္းရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းဆဲ ဗိသုကာ

အား . . . ေခါလက္စတေရာလ္နတ္သမီး

ယူရစ္က္အက္ဆစ္မ်ားေနတဲ့ နတ္သုဒၶါ

ေၾကြကိုပစ္ဖို႔ အလွည့္က်တာကေတာ့ ကံပဲျဖစ္ပါတယ္

ႏွလံုးသားေရ . . . အဆီဖံုးလိုကဖံုးႏိုင္ျပီ

ဦးေဏွာက္ေရ . . . ေသြးေၾကာပိတ္လိုက ပိတ္ႏိုင္ျပီ

ဆံပင္ေနာက္သပ္ျပီး ေဆာက္ရမ္းေဂၚတဲ့

အသက္ ၅၀ ေက်ာ္ၾကီးတစ္ေယာက္ေပါ့

သူ႔အသက္ထက္၀က္ေက်ာ္ငယ္တဲ့ စကီေလးနဲ႔

ေန၀င္ရာအရပ္ဆီေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္

ဗရူးမ္ ဗရူးမ္နဲ႔ ေမာင္းထြက္သြားေတာ့တယ္

ငါဘာလုပ္လုပ္

(လုပ္လို႔ရလို႔ လုပ္တာပဲဟာ လုပ္လို႔ရလို႔ လုပ္တာေပါ့)

မင္းတဟားဟားရယ္ေနမွာကို သိျပီးကတည္းကေပါ့

ဘ၀ဟာ ေန႔တ၀က္က်ိဳးခဲ့တယ္။                       ။

 

 

 

ေဇယ်ာလင္း

16 – March – 14

 

 


ဟုတ္တယ္ ၊ ငါဟာ ဟမ္ဘာဂါ

ဟုတ္တယ္ ၊ ငါဟာ ဟမ္ဘာဂါ

 

ဟုတ္တယ္ ၊ ငါဟာ ဟမ္ဘာဂါ

ငါဟမ္ဘာဂါျဖစ္တာ ငါ့ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္လကၡဏာ

ဟမ္ဘာဂါျဖစ္ရတာ ငါ့မွာ ရွက္စရာဘာမွမရွိဘူး

သိမ္ငယ္စရာမရွိသလို စိတ္ၾကီး၀င္စရာလည္းမရွိဘူး

၄´´အခ်င္းရွိတဲ့ ေပါင္မုန္႔အ၀ိုင္းကို အလယ္က တိတိခြဲ

အေပၚသားကို လွန္လိုက္ျပီး ေအာက္သားေပၚဆလပ္ရြက္

ခ်ီးစ္တစ္ျပား ၊ ၀က္သားျပား ၊ အမဲသားျပား ၊ ၾကက္သားျပား

ဒါမွမဟုတ္ ဘာသားေတြထည့္ၾကိတ္ထားမွန္းမသိတဲ့

အသားျပားေက်ာ္ ၊ ၾကက္သြန္နီအကြင္းလိုက္ ၊ သခြားအကြင္းလိုက္

မရြန္းေန႔စ္ ျဖဴျဖဴေတြ ၊ မုန္ညင္းအႏွစ္၀ါ၀ါေတြ

အေရာင္ကေလးနဲ႔ အရသာကေလးစံုသြားေအာင္ (ပိုျပည့္စံုေအာင္)

ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ့စ္နီနီေတြ ညႇစ္ထည့္

အေပၚသားနဲ႔ ျပန္ဖံုးျပီး . . . . .

ကိုယ္ေျပာခ်င္တဲ့ စကားေတြေျပာခြင့္မရတဲ့

အဲဒီမလြတ္လပ္တဲ့ ပါးစပ္ၾကီးကို အားပါးတရဟ

ဟ         ဟ         ဟဦး

အမွန္တရားဆိုတာေတြ အားလံုးကို သိမ္းၾကံဳးစားပစ္မလို

ဟျပီး ဟမ္ဘာဂါ တစ္ဘက္ကိုသြပ္ထည့္

အခ်ိဳ႕ဆို ပါးစပ္ထဲ အ၀တ္စသြပ္ထည့္ျပီး ႏွိပ္စက္ခံရတာ

အဓမၼက်င့္ခံရတာ ႐ုပ္ရွင္ေတြထဲ ျမင္ဘူးမွာေပါ့

သြပ္ထည့္ျပီး ကိုက္ခ်လိုက္စမ္းပါ

ပယ္ပယ္နယ္နယ္နဲ႔ လည္လည္၀ယ္၀ယ္ ကိုက္ညႇပ္လိုက္စမ္းပါ

လွ်ာေပၚက အရသာဖုေတြ ဖူးတင္းျပဲဟ စိုစြတ္ျပီး

ျဖဴနီ၀ါေဆာ့စ္ေတြ တံေတြးနဲ႔ အေရာင္ေရာသြား

ႏႈတ္ခမ္းသားတစ္ဘက္ကေနျဗစ္ကနဲ စီးက်လာေအာင္

ကိုက္ခ်ျပီး ၀ါးခ်လိုက္စမ္းပါ

၀ီလ်ံကားေလာ့စ္ ၀ီလ်မ္းစ္ရဲ႕ ‘You taste good to me’

ကဗ်ာလိုင္းလို `အား ၊ မင္းဟာ ငါ့အတြက္ အရသာရွိလိုက္တာ´

`အား ၊ မင္းဟာငါ့ကို အရသာေတြေပးစြမ္းႏိုင္လိုက္တာ´

အရသာရဲ႕ အနက္အဓိပၸါယ္ကိုယ္တိုင္ဟာ အရသာပဲျဖစ္တယ္

ဘာ တကၠိကေဗဒ ၊ ဘာဒႆန ၊ ဘာယံုၾကည္စြဲလမ္းမႈမွမလိုဘူး

ဘာသီအိုရီ ၊ ဘာနည္းစနစ္ ၊ ဘာတကၠနိမွမလိုဘူး

ငါ့ကိုကိုက္ပါ ငါ့ကိုစားပါ  ငါ့ကို အရသာခံယူပါ

ငါေပးစြမ္းႏိုင္တာလည္း ငါ့ကိုစားေစျခင္းပဲျဖစ္တယ္

ငါဟာ ရန္ကုန္ကိုစားတယ္ လန္ဒန္ကိုစားတယ္

ႏ်ဴးေယာက္ ၊ ပါရီ ၊ ဘန္ေကာက္ ၊ စကၤာပူ

ကမာၻၾကီးကို ဟမ္ဘာဂါလို ျမိန္ရည္ယွက္ရည္

စားပစ္တယ္ ၀တ္လစ္စလစ္အတိုင္းစားပစ္တယ္

Coca Cola ျပီးရင္မၾကာခင္ Mc Donald’s

လာေတာ့မယ့္ Burger King လာေတာ့မယ္

ကမာၻ႕ဓနရွင္ အစားအစာထုတ္လုပ္မႈေတြလာေတာ့မယ္

ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းၾကီးကို ကိုက္စားရေတာ့မယ္

မစားရ၀ခမန္း ၀မ္းမျပည့္အရသာမေတြ႕လည္းစားရေတာ့မယ္

စားရခ်ိမ့္

ငါဟာ ဟမ္ဘာဂါ သင္လည္း ဟမ္ဘာဂါ

`မင္းလားကြ ဟမ္ဘာဂါ´လည္း ဟမ္ဘာဂါပါပဲ

အဲဒီပါးစပ္ေတြ ၊ အဲဒီသြားေတြ အသင့္သာျပင္ထားေလာ့

သင္တို႔ကို ဟမ္ဘာဂါလို စားပစ္ၾကေတာ့မယ္။        ။

 

 

 

ေဇယ်ာလင္း

၆ ၊ ဇန္န၀ါရီ ၊ ၁၄

 


၂၀၁၄ ကမၻာ့ကဗ်ာေန.သို.

၂၀၁၄ ၊ ကမာၻ႔ကဗ်ာေန႔ သို႔

 

ျမန္မာကဗ်ာနဲ႔ ျမန္မာကဗ်ာေလာကအတြက္ မဂၤလာရွိတဲ့ ၂၀၁၄ ကမာၻ႔ကဗ်ာေန႔မွာ အခုလိုစကားနည္းနည္းေျပာခြင့္ရတဲ့အ တြက္ အမ်ားၾကီးေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အရင္ဦးဆံုး ၊ ျမန္မာကဗ်ာဆရာသမဂၢဥကၠ႒ ၊ ဒုဥကၠ႒ ၊ ႏွင့္တကြအျခား တာ၀န္ရွိသူအားလံုး နဲ႔အတူ ကဗ်ာညီအကိုေတြနဲ႔ ဧည့္ပရိသတ္တို႔ပါက်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ၾကပါေစလို႔ ဆုမြန္ေကာင္းေတာင္းလိုက္ပါတယ္။

ဒီစာဟာ စာတမ္းမဟုတ္သလို လုပ္ငန္းလမ္းညႊန္လည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္ ၂၀၁၂ – ၂၀၁၃ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာပြဲေတာ္ ေတြတက္ေရာက္ခြင့္ရခဲ့တဲ့အေတြ႕အၾကံဳေတြထဲက ေတြးမိေတြးရာေလးကို ေဖါက္သည္ခ်တဲ့ သေဘာေလာက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အံ့ဩစရာ ေတြပါမွာမဟုတ္သလို ထိတ္လန္႔တုန္လႈပ္စရာေတြလည္းပါမွာမဟုတ္ပါဘူး။

ကဗ်ာဟာ ကမာၻၾကီးကို တိုက္႐ိုက္မေျပာင္းလဲႏိုင္ေပမယ့္ ကမာၻၾကီးရဲ႕အလွည့္အေျပာင္းေတြဟာ သိမႈအလွည့္အေျပာင္းေတြနဲ႔ အတူကဗ်ာမွာလည္း အလွည့္အေျပာင္းေတြျဖစ္လာတယ္ဆိုတာ ကဗ်ာဆရာေတြသိျပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေတြဘယ္လိုပဲလွည့္ေျပာင္း ေစဦးေတာ့ ကဗ်ာဆရာအတြက္ မေျပာင္းလဲတဲ့ ေမးခြန္းေတြကေတာ့ရွိစျမဲပါပဲ။ အဲဒီေမးခြန္းေတြထဲမွာ ပါ၀င္တာအခ်ိဳ႕ထုတ္ျပရရင္(တစ္) ဘာလို႔ကဗ်ာေရးတာလဲ ၊(ႏွစ္) ကဗ်ာကိုဘယ္လိုေရးသလဲ ၊ (သံုး) ကဗ်ာဆရာ- ကဗ်ာ- ကဗ်ာဖတ္ပရိသတ္ဆိုတဲ့ဆက္သြယ္မႈကြန္ယက္ ကို ဘယ္လိုခ်ဲ႕ထြင္မလဲ။ ဒီေမးခြန္းေတြကို ကာယကံရွင္ကိုယ္တိုင္ကပဲခ်ဥ္းကပ္ေျဖရွင္းရမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ေဒသႏၱရဂိုဏ္းဂဏ ပဲျဖစ္ေစ ၊ အယူ၀ါဒဂိုဏ္းဂဏပဲျဖစ္ေစ ၊ ကဗ်ာေဗဒဂိုဏ္းဂဏပဲျဖစ္ေစ ၊ ေနာက္ဆံုးသူမ်ားေတြနဲ႔မတူခ်င္လြန္းတဲ့ ဂိုဏ္းဂဏစြဲ ဂိုဏ္းဂဏ ပဲျဖစ္ေစ ၊ ဘယ္ဂိုဏ္းဂဏကမွ ကာယကံရွင္ကဗ်ာဆရာကိုလႊမ္မိုးခ်ဳပ္ကိုင္ျပီး သူ႔ကေလာင္လက္ကို ေမာင္းႏွင္လို႔မရပါဘူး။

ကဗ်ာဆရာေတြဟာ လြတ္လပ္မႈကို ျမတ္ႏိုးၾကတယ္လို႔ေျပာစမွတ္ျပဳၾကပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈရဲ႕အနက္အဓိပၸါယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ လြတ္လပ္မႈအမ်ိဳးမ်ိဳးထဲက ကဗ်ာဆရာရဲ႕လြတ္လပ္မႈကို `လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္မႈ´လို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္။ ကဗ်ာအႏုပညာ Poetry ဟာ နာမ္သေဘာျဖစ္ျပီး ကဗ်ာပုဒ္ poem ဟာ ႐ုပ္သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ကဗ်ာပုဒ္မဆိုကို အႏွစ္ထုတ္လိုက္ရင္ ေရြးခ်ယ္ျခင္း Choice နဲ႔ တြဲခ်ိတ္ျခင္း Connection ကိုေတြ႔မွာျဖစ္ပါတယ္။ အသိ ၊ အေတြး ၊ အာ႐ံု ၊ ခံစားမႈကိုေရြးခ်ယ္ရတယ္ (သို႔မဟုတ္) ေရြးခ်ယ္ ခံရတယ္။ တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ ေရးဖြဲ႔ျပဳလုပ္ပံုျပဳလုပ္နည္းေတြထဲက ေရြးခ်ယ္ရျပန္တယ္။ စကားလံုး ၊ အသံစတဲ့ ဘာသာစကားပစၥည္း ေတြ ကိုလည္းေရြးခ်ယ္ရပါတယ္။ ဒီေရြးခ်ယ္မႈ ၃ မ်ိဳးဟာ ဘယ္ဟာအရင္လာလဲလို႔ေျပာရခက္သလို တျပိဳင္တည္းလည္းျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရြးခ်ယ္မႈျပီးရင္ တြဲခ်ိတ္မႈျပဳလုပ္ရပါတယ္။ အေတြး ၊ အာ႐ံုဆက္စပ္မႈ ၊ စကားလံုးတြဲခ်ိတ္မႈ ၊ လိုင္းပါဒတြဲခ်ိတ္မႈ ၊ ပိုဒ္တြဲခ်ိတ္မႈ ၊ တစ္ပုဒ္လံုးကို အစအဆံုးျပဳလုပ္ဖြဲ႕စည္းမႈ။ ဘယ္ကဗ်ာပုဒ္မဆိုရဲ႕အခ်ဳပ္ဟာ ေဟာဒီေရြးခ်ယ္မႈနဲ႔ တြဲခ်ိတ္မႈပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရြးခ်ယ္မႈနဲ႔ တြဲခ်ိတ္မႈရဲ႕ ရလာဒ္ကို `ကဗ်ာ´လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီကဗ်ာကို ျပဳလုပ္သူဟာ ကဗ်ာဆရာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း ကဗ်ာဆိုတာ က၀ိပစၥည္းလို႔ေခၚတာျဖစ္ပါတယ္။ ကဗ်ာဆရာ က၀ိျပဳလုပ္တဲ့ ပစၥည္းဟာ ကဗ်ာျဖစ္ပါတယ္။

ကဗ်ာစေရးတဲ့အခ်ိန္ကေန စိုက္လိုက္မတ္တတ္ဆက္ေရးသားျပဳလုပ္လာခဲ့ရင္ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ မရွက္မေၾကာက္ပဲ ႐ိုး႐ိုးသား သားနဲ႔ မိမိကိုမိမိ `ကဗ်ာဆရာ´လို႔ယံုၾကည္လက္ခံလာၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာမွ မာနတက္စရာမရွိသလို သိမ္ငယ္စရာလည္းမရွိပဲ ကိုယ္ဟာ ကဗ်ာဆရာဆိုတာကို ကိုယ့္ကိုကိုယ္ယံုၾကည္မႈနဲ႔ ခံယူရဲလာတာ ၊ ေျပာရဲလာတာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ကဗ်ာနဲ႔ကဗ်ာကိစၥေပၚ တာ၀န္ယူရဲ လာတဲ့ သူလည္းျဖစ္လာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ဟာ အဲသလိုကိုယ့္ကိုကိုယ္ကဗ်ာဆရာလို႔ ႐ိုး႐ိုးသားသားနဲ႔ ယံုယံုၾကည္ၾကည္ ေျပာႏိုင္ဖို႔ ႏွစ္ပရိေစၵေတြနဲ႔အညီေတြ႔ၾကံဳမႈနဲ႔ ၀မ္းစာတို႔ေပါင္းစပ္တည္ေဆာက္ခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။ အခုဒီမဂၤလာရွိတဲ့ကဗ်ာပြဲမွာ တက္ ေရာက္လာၾကတဲ့ ကဗ်ာဆရာေတြလည္း ကၽြန္ေတာ့္လိုပဲ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ `ကဗ်ာဆရာ´လို႔ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့တာ၀န္ယူေျပာရဲၾကသူေတြျဖစ္ၾကလိမ့္ မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။ အဲသလိုပဲ ၊ ကၽြန္ေတာ္တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ယူေက ၊ ယူအက္စ္ ၊ ထုိင္း ၊ စကၤာပူ ၊ ေဟာင္ေကာင္ ကဗ်ာပြဲေတြ မွာလည္း ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ လာမိတ္ဆက္ၾကသူေတြဟာ I am a poet လို႔ သူတို႔ကိုသူတို႔ ယံုယံုၾကည္ၾကည္နဲ႔ ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့ေျပာၾက သူေတြျဖစ္ပါတယ္။

ကံအေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္လို႔ပါဆိုပါေတာ့ ၊ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာပြဲေတြမွာ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာဆရာေတြနဲ႔ လူခ်င္း ေတြ႔ဆံုရင္းႏွီးခဲ့ရပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာအသိုင္းအ၀ိုင္းျဖစ္တဲ့ international poetry world ထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္ဟာ တစ္ဦးအပါအ၀င္ ျဖစ္သြားတယ္ဆိုပါေတာ့။ အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္စဥ္းစားမိတာ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာေလာကဆိုတာဘာလဲေပါ့။ ႏိုင္ငံအသီးသီးက ျပည္တြင္း ကဗ်ာဆရာေတြနဲ႔ ျပည္ပႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာတို႔ ဘယ္လိုပတ္သက္ဆက္စပ္ၾကသလဲ။ ျပည္တြင္းကဗ်ာဟာ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာ စာရင္းထဲ ဘယ္လို၀င္ျပီး ျပည္တြင္းကဗ်ာဆရာဟာ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာဆရာဘယ္လိုျဖစ္သြားသလဲ။ ဒီေနရာမွာလည္း အထက္ကေျပာ ခဲ့တဲ့ Choice နဲ႔ Connection ကိုသြားျမင္ပါတယ္။ ဒီေရြးခ်ယ္မႈနဲ႔ တြဲခ်ိတ္မႈျဖစ္လာေစဖို႔ တံတားခင္းေပးတာကေတာ့ ဘာသာျပန္ translation ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ၀န္းက်င္မွာဆိုရင္ ျမန္မာကေန အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္ျခင္းေပါ့။

ႏိုင္ငံအသီးသီး ၊ ဘာသာအသီးသီးက အဂၤလိပ္ဘာသာျပန္ျပီး ထုတ္ေ၀လိုက္တဲ့ ကဗ်ာစာအုပ္/ကဗ်ာပုဒ္အစုအေ၀းဟာ ဘာသာျပန္ကဗ်ာေလာကရဲ႕ ျပယုဂ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုႏိုင္ငံအသီးသီး/ဘာသာစကားအသီးသီးကေန အဂၤလိပ္လိုဘာသာျပန္လိုက္တဲ့ အခါ ဘာသာျပန္ေလာကထဲေရာက္သြားၾကေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာေလာကထဲအလိုလိုေရာက္သြားၾကတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ဆိုလို တာက ၊ အဂၤလိပ္လိုဘာသာျပန္တိုင္း ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာေလာကထဲေရာက္ခ်င္မွေရာက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆို international poetry ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာေလာကထဲ ဘယ္လိုေရာက္သလဲ။ အထက္ကေျပာခဲ့တဲ့ Choice နဲ႔ Connection ဆီကိုပဲျပန္ေရာက္သြားပါတယ္။ ဘယ္သူက ဘယ္သူ႔ကို ဘာသာျပန္ဖို႔ေရြးခ်ယ္မလဲဆိုတာနဲ႔ ဘယ္တိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း ဘယ္မဂၢဇင္းေသာ္လည္းေကာင္း ထုတ္ေ၀ ဖို႔မဟုတ္ရင္ ေဖၚျပပါရွိဖို႔ ခ်ိတ္ဆက္ထားသလဲဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာေခတ္ျပိဳင္ကဗ်ာကို ကမာၻက အထိုက္အေလ်ာက္သိသြားေစတဲ့ Bones Will Crow ကိုပဲ ဥပမာအျဖစ္ၾကည့္ပါ။ ဒီစာအုပ္ထဲဘယ္သူေတြပါမယ္လို႔ ပဏာမေရြးတာကေတာ့ ဘာသာျပန္သူေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ကိုကိုသက္နဲ႔ (James Byrne) ဂ်ိမ္းစ္ဘန္းတို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ေရြးခ်ယ္ေရးမူကေတာ့ျပည္တြင္းမွာ နာမည္လည္းရ ၊ လံုးခ်င္း ကဗ်ာစာအုပ္လည္းထုတ္ေ၀ဘူးသူျဖစ္ရမယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ၊ ေနာက္ဆံုးမွာ ဒီစာအုပ္ထုတ္ေ၀တဲ့ Arc စာအုပ္တိုက္ပိုင္ရွင္ Tony ဟာ အခ်ိဳ႕ကဗ်ာဆရာေတြနဲ႔ အခ်ိဳ႕ကဗ်ာေတြကို ပယ္လိုက္တယ္လို႔သိရပါတယ္။ ဘယ္ကဗ်ာဆရာ/ဆရာမရဲ႕ ဘယ္ကဗ်ာေတြ ဘာသာျပန္ ဖို႔ေရြးခ်ယ္ရာမွာလည္း ကိုကိုသက္နဲ႔ ဂ်ိမ္းစ္ဘန္းတို႔ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ိမ္းစ္ကိုယ္တိုင္ဟာ  သူ႔ကိုယ္ပိုင္ Wolf ကဗ်ာမဂၢဇင္း အယ္ဒီတာျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႔ရဲ႕ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာဖတ္႐ႈေရြးခ်ယ္မႈ အေတြ႔အၾကံဳအရ ေရြးတာျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရမယ္ထင္ပါတယ္။

၂၀၁၂ လန္ဒန္ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာပြဲေတာ္မွာ Bones Will Crow စာအုပ္ဖြင့္ပြဲက်င္းပျပီး ၂၀၁၃ မွာေတာ့ ႏ်ဴးေယာက္မွာ က်င္းပ ခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာဧည့္ပရိသတ္ေတြထဲမွာ အထင္ကရ ကဗ်ာဆရာ/ဆရာမၾကီးေတြပါ တက္ေရာက္ပါရွိခဲ့တာေတြ႔ရပါ တယ္။ အဲသလိုနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ကမာၻၾကီးရဲ႕ ဘယ္နားမွာရွိလို႔ရွိမွန္းေတာင္မသိၾကတဲ့သူေတြၾကားမွာ ျမန္မာေခတ္ျပိဳင္ကဗ်ာကို ႏိုင္ငံ တကာကဗ်ာေလာကထဲတရား၀င္ မိတ္ဆက္ေဖၚျပႏိုင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီစာအုပ္ထဲေဖၚျပပါရွိတဲ့ ကဗ်ာေတြဖတ္ျပေတာ့လည္း ႏိုင္ငံ တကာကဗ်ာဆရာ/ဆရာမေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ပရိသတ္ဟာ ႏွစ္ေထာင္းအားရရွိခဲ့တာဟာ ကၽြန္ေတာ့္မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႔ပါပဲ။ အဲဒီစာအုပ္ကို စကၤာပူမွာဖြင့္ပြဲျပဳလုပ္ေတာ့လည္း စကၤာပူပရိသတ္ကို စြဲေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ကဗ်ာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဆက္စပ္လို႔ေျပာရရင္ ၂၀၁၃ မွာပဲ စကၤာပူ ကဗ်ာဆရာ Alvin Pang ကို Arc စာအုပ္တုိက္ကပဲ ေရြးခ်ယ္ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့အတြက္ Alvin ဟာ စကၤာပူကဗ်ာဆရာတင္ မဟုတ္ေတာ့ပဲ ႏိုင္ငံတကာတန္း၀င္သြားပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ၊ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာေလာထဲ ၀င္ေရာက္ဖို႔ ကဗ်ာဆရာရဲ႕ ကဗ်ာရည္၀မႈနဲ႔ ဆိုင္သလို ဘယ္တိုက္က ထုတ္ေ၀တယ္ဆိုတာနဲ႔လည္းဆိုင္ပါတယ္။ မထင္မရွားစာအုပ္တိုက္က ထုတ္ေ၀တာထက္ ယူေကနဲ႔ ယူအက္စ္ မွာရွိၾကတဲ့ အထင္ကရစာအုပ္တိုက္ေတြက ထုတ္ေ၀ရင္ ကမာၻအႏွံ႔ထိုးေဖါက္၀င္ေရာက္ပ်ံ႕ႏွံံ႔မႈ အရွိန္အဟုန္ဟာ မ်ားစြာျမင့္မားသြားပါ တယ္။ ပ်ံ႕ႏွံ႕မႈ အက်ယ္အ၀န္းဟာလည္း ေက်ာ္ၾကားမႈကို ေထာက္ကူပံ့ပိုးေစတယ္ဆိုတာ ျငင္းလို႔မရပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ အဂၤလိပ္ဘာသာ ျပန္႐ံုနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာေလာကထဲေရာက္ဖို႔ဆိုတာက လိုအပ္ေပမယ့္ မလံုေလာက္တဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ အိုင္အိုး၀ါးက အေတြ႕အၾကံဳ တစ္ခုေျပာရရင္ ႏ်ဴးဇီလန္က ကဗ်ာဆရာကေျပာပါတယ္။ ယူေက ၊ ယူအက္စ္တို႔မွာ ထုတ္ေ၀တဲ့ ႏ်ဴးဇီလန္ကဗ်ာဆရာဟာ ႏ်ဴးဇီလန္မွာ ပဲထုတ္ေ၀တဲ့ ႏ်ဴးဇီလန္ကဗ်ာဆရာထက္ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာတန္း၀င္ႏိုင္မႈပိုရွိတယ္တဲ့။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ ကမာၻ႔ဓနရွင္ၾကီးေတြ ပိုင္ဆိုင္ၾကတဲ့ အထင္ကရစာေပထုတ္ေ၀ေရးတုိက္က ထုတ္ေ၀လုိက္ရင္ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ အလိုအေလ်ာက္တန္း၀င္သြားပါတယ္။

အဲဒီစာေပထုတ္ေ၀ေရးတိုက္ေတြကလည္း ႏွယ္ႏွယ္ရရ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ကို ဘယ္ႏိုင္ငံက ဘယ္သူ႔ကဗ်ာေတြကို ထုတ္ေ၀ ဖို႔ အၾကံေပးအဖြဲ႕တို႔ ၊ အယ္ဒီတာအဖြဲ႕တို႔ ရွိၾကျပီး အဲဒီအဖြဲ႕ေတြထဲမွာ ထင္ရွားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာေတြ ၊ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ဘာသာ ျပန္ဆရာေတြနဲ႔ ႐ိုေသေလးစားမႈခံရတဲ့ စာေပပညာရွင္တို႔ပါရွိၾကပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့ ကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕ ကဗ်ာ ေတြဟာလည္း မိခင္ျပည္တြင္းထဲပဲ လည္ပတ္မႈရွိတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ေရးဖြဲ႕ပံုေတြကို ေက်ာ္လြန္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ၊ modern ဆိုရင္လည္းျပည္တြင္း modern ထက္ ကမာၻသံုး international modernism (၀ါ) international style ျဖစ္ရင္ ႏိုင္ငံတကာထဲ၀င္ ေရာက္ဖို႔ ပိုနီးစပ္ပါတယ္။ ထိုနည္းတူ international postmodernism ဒါမွမဟုတ္ ၁၉၉၀ ဒီဘက္ပိုင္း Contemporary ေရးဟန္ေတြ။ ဒါဟာ ဂလိုဘယ္ေဇးရွင္းနဲ႔လည္းဆက္စပ္ေနပါတယ္။

ဒီေန႔ဟာ ကမာၻ႔ကဗ်ာေန႔ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဆက္စပ္လာတဲ့ ကမာၻ႔ကဗ်ာအေၾကာင္းလည္းေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻ႔ကဗ်ာေန႔ ဟာ ကမာၻရဲ႕ ကဗ်ာေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻ႔ကဗ်ာရဲ႕ ေန႔မဟုတ္ပါဘူး။ ကမာၻမွာ ကဗ်ာ ၃ မ်ိဳး ၃ စားရွိေနတယ္လို႔ေျပာလည္းေျပာ ၊ ေရး လည္းေရးၾကတာေတြရွိပါတယ္။ အြန္လိုင္းမွာတက္ရွာလိုက္ရင္ အလြယ္တကူပဲ ေတြ႕ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ၃ မ်ိဳး ၃ စားကေတာ့ ျပည္တြင္းမွာပဲ လည္ပတ္တဲ့ national poetry ၊ ႏိုင္ငံတကာ ထဲေရာက္လာတဲ့ international poetry နဲ႔ ကမာၻ႔ကဗ်ာျဖစ္တဲ့ world poetry တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေစာဒကတက္တာေတြ ၊အျငင္းပြားတာေတြလည္းရွိၾကပါတယ္။ ကမာၻထဲ ပ်ံ႕ႏွံ႔၀င္ေရာက္လည္ပတ္မႈ အတိုင္း အဆကိုေဖၚျပေနတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ေဟာင္ေကာင္ပြဲမွာတုန္းက ကေနဒါက ကဗ်ာဆရာရယ္ ၊ ဩစေၾတးလ်က ကဗ်ာဆရာရယ္ ၊ ျမန္မာက ကၽြန္ေတာ္ရယ္ ကဗ်ာအေၾကာင္းထဲထဲ၀င္၀င္ေျပာေနၾကတုန္း ကေနဒါကဗ်ာဆရာက ေကာက္ကာငင္ကာနဲ႔ `ေနပါဦး ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၃ ေယာက္ဟာ ဒီပြဲေရာက္မွ အခ်င္းခ်င္းသိၾကရသူေတြျဖစ္ေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၃ ေယာက္စလံုးသိၾကတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕ အမည္ေတြဟာ သြားတူေနၾကတယ္။ အျခားႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာေတြကို သြားေမးလိုက္ရင္ အားလံုးသိၾကတဲ့ ကဗ်ာဆရာစာရင္းထြက္လာမွာပဲ´တဲ့။ အဲသလိုနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ၃ ေယာက္စလံုးသိၾကတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕ စာရင္းကို အၾကမ္းဖ်ဥ္းေကာက္ၾကည့္လိုက္ၾကေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း ေပါင္းန္ဒ္ ၊ အဲလိယစ္တ္ ၊ အေပၚလီနဲ ၊ ရီဗားဒီး ၊ စီလန္း ၊ နီ႐ူဒါ ၊ ေလာ္ရကာ ၊ မာယာေကာ့ဖ္စကီး ၊ ပါ့ဇ္ ၊ ပိုပါ ၊ ဂင္းန္စ္ဘဂ္ ၊ အက္ရွဘရီ ၊ အိုဟာရာ ၊ ပလာ့သ္ ၊ ေဟနီ ၊ ဒါ၀စ္ရွ္ ၊ ထရန္းစ္ထ႐ိုမာ ၊ ဇင္ေဘာ္စကာ ၊ မီေလာ့ရွ္ ၊ အင္ဇင္န္ဘာဂ်ာ ၊ ဆိုယင္န္ကာ တို႔အပါအ၀င္ စာရင္းထြက္လာပါတယ္။ အျခားကဗ်ာဆရာ/ဆရာမေတြကို ဒီစာရင္းျပၾကည့္ ေတာ့ စာရင္းပါအမည္ေတြကို သူတို႔လည္းေကာင္းေကာင္းသိၾကတာေတြ႔ရပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ ၊ ဘယ္ႏိုင္ငံကပဲလာလာ ၊ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာနဲ႔ ႏွံ႔စပ္တဲ့ ဘယ္ကဗ်ာဆရာမဆိုသိၾကတဲ့ ကဗ်ာဆရာေတြရွိၾကတယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔အခ်င္းခ်င္းသာ မသိၾကေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔သိၾကတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ အတူတူပါပဲ။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာ ရရင္ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာအမ်ားစုသိၾကတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာေတြဟာ ကမာၻ႔ကဗ်ာဆရာေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေဟာင္ေကာင္ပြဲ မွာဆိုရင္ သူ႔ေ၀လျပည္တြင္းမွာေတာင္မွ လူသိမမ်ားတဲ့ ေ၀လကဗ်ာဆရာမနဲ႔ သူ႔ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာေတာင္မွ သူ႔ကိုမသိၾကတဲ့ ဖိလစ္ပိုင္ ကဗ်ာဆရာမေလးတို႔ပါ၀င္သလို အားလံုးလည္းသိ ၊ ကမာၻကလည္းသိတဲ့ ဆီးရီးယားက အေဒါနစၥ တို႔ တ႐ုတ္က ေဘေဒါ၀္တို႔လည္း ပါ၀င္ၾကပါတယ္။ အေဒါနစၥဆိုရင္ ႏိုဗဲလ္စာေပဆုအတြက္ တစ္ေပးခံရတာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားလွပါျပီ။

ဆိုေတာ့ ၊ ဒီကမာၻ႔ကဗ်ာဆရာစာရင္း၀င္ ပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ ထူးျခားမႈေတြကဘာလဲေပါ့။ အဓိက ကေတာ့ ၊ သူတို႔ေတြရဲ႕ အေတြး ေတြ ၊ အေရးေတြဟာ သူတို႔ေမြးဖြားၾကီးျပင္းရာ တိုင္းျပည္ေတြမွာ တင္ရပ္မေနပဲ ကမာၻထဲ ထိုး၀င္လာၾကလို႔ပါပဲ။ သူတို႔ဟာ အေတြးသစ္ ၊ အေရးသစ္ေတြ ဆန္းသစ္တီထြင္လာၾကသူေတြလည္းျဖစ္တယ္။ ကဗ်ာ  ၊ ကဗ်ာနယ္ပယ္နဲ႔ ကဗ်ာရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ခ်ဲ႕ထြင္ လိုက္ၾကသူေတြျဖစ္တယ္။ သူတို႔ကိုင္တြယ္ေရးသားၾကတဲ့အေၾကာင္းေတြဟာလည္း သူတို႔ရဲ႕ ျပည္တြင္း နယ္နိမိတ္ကို ေက်ာ္လြန္ျပီး ကမာၻအရပ္ရပ္က လူသားေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြနဲ႔ သြားထိေတြ႔ေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ အနည္းဆံုးေတာ့ ၊ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာဆရာ အသီးသီး ဟာ သူတို႔ကို ဆရာတင္ ၊ အသိအမွတ္ျပဳ ၊ အေလးအနက္ဖတ္႐ႈျပီး သူတို႔ဆီက သင္ယူေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻ႔ကဗ်ာ ဂု႐ုၾကီး ေတြေပါ့။ ဒါဟာ အခ်ိန္နဲ႔လည္းဆိုင္ပါတယ္။ ၂၀၁၂ – ၂၀၁၃ အတြင္းမွာ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႔ဆံုရင္းႏွီးခဲ့ရတဲ့ ဘယ္ႏိုင္ငံတကာ ကဗ်ာဆရာ ေတြဟာ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ကမာၻ႔ကဗ်ာဆရာစာရင္း၀င္သြားၾကမလဲ။ ႐ုရွက အီလ်ာလား ၊ မက္စီဒိုးနီးယားက မက္ဒ္ဇာေရာ့ဗ္လား ၊ ဘယ္လာ႐ုစ္က ဗယ္လ္ဂ်င္နာ ေမာ့သ္လား ၊ တ႐ုတ္က ဟန္ေတာင္လား ၊ စကၤပူက အဲလ္ဗင္န္ ပဲန္ဂ္လား။

ခ်ဳပ္ေျပာရရင္ ျပည္တြင္းကဗ်ာ ၊ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာနဲ႔ ကမာၻ႔ကဗ်ာဆိုတာေတြဟာ ယေန႔ကမာၻမွာ တကယ္ရွိေနၾကပါတယ္။ အေမရိကန္တကၠသိုလ္ၾကီးေတြမွာလည္း World Literature ဆိုတဲ့ ဘာသာရပ္ကို စနစ္တက်သင္ၾကားပို႔ခ်လွ်က္ရွိပါတယ္။ အိုင္အိုး၀ါး တကၠသိုလ္မွာလည္းပို႔ခ်တဲ့ ဒီဘာသာရပ္မွာ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံျခားဧည့္ကဗ်ာဆရာအေနနဲ႔ ျမန္မာေခတ္ျပိဳင္ကဗ်ာအေၾကာင္း စကား ေျပာခြင့္ရခဲ့ပါေသးတယ္။ ကမာၻရဲ႕ ကဗ်ာေန႔ျဖစ္တဲ့ ဒီေန႔ဟာ ကမာၻအ၀ွမ္းမွာရွိၾကတဲ့ ကဗ်ာဆရာေတြကို ဂုဏ္ျပဳသလို ကဗ်ာအႏုပညာ ကိုလည္း လူသားရဲ႕ ၾကီးျမတ္တဲ့ အသီးအပြင့္အျဖစ္သတ္မွတ္တဲ့ေန႔လည္းျဖစ္ပါတယ္။ အျခားႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ကမာၻ႔ကဗ်ာေန႔မွာ ကဗ်ာပြဲေတာ္ေတြက်င္းပျပီး ကမာၻ႔ကဗ်ာဆရာေတြရဲ႕ ကမာၻ႔ကဗ်ာေတြကိုလည္း အေလးျပဳရြတ္ဖတ္ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာဆရာ ေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာကဗ်ာေတြကိုလည္း ရြတ္ဖတ္ၾကပါတယ္။ ကဗ်ာႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲေတြလည္းျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ မတူကြဲျပားတဲ့ ကဗ်ာ ေဗဒေတြနဲ႔ ေရးသားတဲ့ ကဗ်ာေတြကိုလည္း တစ္ေနရာတည္းမွာပဲ စုစုစည္းစည္းရြတ္ဖတ္ၾကပါတယ္။ အဓိက ကေတာ့ နယ္ပယ္က်ယ္ ၀န္းလွတဲ့ ကဗ်ာအႏုပညာကို ကမာၻအႏွံ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အမႊမ္းတင္တာျဖစ္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ တိုင္းျပည္မွာလည္း ပါးစပ္ေျပာမဟုတ္ပဲ ဧကန္အမွန္တကယ္ လြတ္လပ္ပြင့္လင္းလာတာနဲ႔အမွ် ၊ ႏိုင္ငံတ ကာ ဆက္ဆံေရးျမင့္မားတြင္က်ယ္လာတာနဲ႔အမွ် ၊ႏိုင္ငံျခားနဲ႔ ဆက္ဆံရမွာ ေၾကာက္ျခင္း ရြံ႕ျခင္း ကိစၥေတြနည္းလာတာနဲ႔အမွ် ၊ ၀ါးလံုးေခါင္း ေလးေဘးခ်ျပီး လ၀န္းၾကီးကို အင္အားေကာင္းတဲ့ မွန္ေျပာင္းနဲ႔ ၾကည့္ခ်င္ၾကည့္တတ္လာတာနဲ႔အမွ် ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ လည္း မိမိကိုမိမိေ၀ဖန္ေရး နာနာလုပ္တတ္လာတာနဲ႔အမွ် ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကဗ်ာေလာကသားေတြရဲ႕ ကဗ်ာသိမႈ ၊ တတ္မႈေတြ ဖြံ႕ျဖိဳး ေ၀ဆာလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အေရးအသားေတြဟာလည္း ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီ ႏိုင္ငံတကာအေရးအသားေတြနဲ႔ နီးစပ္ သည္ထက္ပိုမိုနီးစပ္လာျပီး ေဒသတြင္းမွာေရာ ကမာၻမွာပါ ျမန္မာကဗ်ာဟာ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာတင္ရပ္တန္႔မေနပဲ ကမာၻထဲမွာႏိုင္ငံ တကာသိ ကဗ်ာျဖစ္လာျပီး ျမန္မာကဗ်ာဆရာေတြဟာလည္း ႏိုင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳ ႏိုင္ငံတကာတန္း၀င္ ကဗ်ာဆရာေတြျဖစ္ လာၾကလိမ့္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ယံုၾကည္ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာဖို႔ဟာလည္း ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကဗ်ာဆရာလို႔ ယံုယံုၾကည္ၾကည္ လက္ခံထားသူ ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္စီအေနနဲ႔ ကဗ်ာေပၚမွာ ထားရွိအပ္တဲ့ တာ၀န္အျဖစ္ခံယူသင့္ပါတယ္လို႔ ေလးေလးနက္နက္ ေျပာၾကားရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္လုိက္ပါတယ္။ အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ ကဗ်ာလိုရာဆႏၵမ်ားျပည့္ေျမာက္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾကပါ ေစသား။                 ။

 

 

ေဇယ်ာလင္း

20 – march – 14


႐ိုး႐ိုးေလးနဲ႔ ဆန္းတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္

႐ိုး႐ိုးေလးနဲ႔ ဆန္းတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္

 

၃ ၊ စက္တင္ဘာ ၊ `၁၃ အဂၤါေန႔။ အိုင္အိုး၀ါးမွာ ရွိစဥ္က mail ထဲ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္၀င္လာတယ္ ၊ စကၤာပူကဗ်ာဆရာ Alvin Pang ဆီက ၊ ေခါင္းစဥ္မပါ။ အဲဒီတုန္းက ျဗိတိသွ်ကဗ်ာဆရာၾကီး George Szirtes နဲ႔အတူ Alvin ဟာ မေလးရွားအလည္အပတ္ခရီး သြားေနၾကတယ္။ သူတို႔ေတြ႕ၾကံဳခံစားရတာေတြကို ကဗ်ာေလးေတြေရးျပီး တင္ၾကတယ္။ Alvin တင္လိုက္တဲ့ကဗ်ာေလးကို ၾကိဳက္လို႔ ခုလိုဘာသာျပန္လိုက္ပါတယ္။

 

alvin

 

“ေနဟာ အ၀ိုင္းသ႑ာန္ျပဳလုပ္တယ္။ ကားဟာမ်ဥ္းေၾကာင္း။ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူေတြဟာ ေကာင္းကင္မွာ တန္းစီၾကတယ္။

 

`ဘာသာေရးကိစၥဟာ´လို႔ သူစကားစလိုက္တယ္။ သစ္ပင္တစ္ပင္မွာ ပ်ံလႊားေတြအံုေနတာပဲ ၊ မိတ္လိုက္ဖို႔ေအာ္သံေတြ။

 

အရာ၀တၳဳတစ္ခုခုနဲ႔ အဲဒီအရာ၀တၳဳကို မိမိတို႔သိျခင္းၾကားမွာ ဘာသာစကားရွိတယ္။ ဟင့္အင္း ၊ အဲဒါဆင္တဲ့။ သူမက၀င္ရွင္းျပတယ္။

 

မိမိတို႔မွာ ေကာင္းျမတ္မႈရွိပါတယ္။ မိမိတို႔မွာ ေကာင္းျမတ္မႈဆိုလို႔ ဘယ္ေတာ့မွ လံုလံုေလာက္ေလာက္မရွိဘူး။ သူတစ္ပါးကို ေႏွာက္ ယွက္ဖို႔လည္း မိမိတို႔မရည္ရြယ္ပါဘူး။ မိမိတို႔တိတ္ဆိတ္သြားၾကတယ္။ မိမိတို႔ လဘက္ရည္ေသာက္ၾကတယ္။´´

 

အထက္ပါကဗ်ာဟာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ ဘာေၾကာင့္ ႐ိုး႐ိုးေလးနဲ႔ ဆန္းတယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တတ္ႏိုင္သေလာက္ပဲ ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ ဒီကဗ်ာဟာ စကားေျပကဗ်ာျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္ကဗ်ာလိုလိုင္းေတြဖြဲ႕ထားတာမဟုတ္ပဲ စကားေျပလိုင္းစီသလို စီထားလို႔ပါပဲ။ ဥပမာ ၊

 

ေနဟာ အ၀ိုင္းသ႑ာန္ျပဳလုပ္တယ္

ကားဟာမ်ဥ္းေၾကာင္း

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူေတြဟာ ေကာင္းကင္မွာ တန္းစီၾကတယ္

 

အဲသလိုလိုင္းစီပံုမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီလိုင္းေတြကို စကားေျပအေရးအသားလို ခ်ိတ္တြဲလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စကားေျပ အေရးအသားရဲ႕ ၀ါက်ယုတိၱဆက္စပ္မႈမရွိျပန္ပါဘူး။ `ေန´နဲ႔ဆိုင္တဲ့ ၊ `ကား´နဲ႔ဆိုင္တဲ့ ၊ `ယံုၾကည္ကိုးကြယ္မႈ´နဲ႔ဆိုင္တဲ့ အဆုိ ၃ ရပ္ကို ယွဥ္တြဲလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ juxtaposition ေပါ့။ ဒါဟာ စကားေျပကဗ်ာအမ်ိဳးအစားရဲ႕ လကၡဏာတစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။

 

ကဗ်ာတစ္ပုဒ္လံုးမွာ အပိုဒ္ ၄ ပိုဒ္ေတြ႕ရွိရပါတယ္။ ပထမ ၃ ပိုဒ္ဟာ အခ်ိဳးဆင္တူျဖစ္ေနတာေတြ႔ရပါတယ္။ တစ္ပိုဒ္စီမွာ အပိုင္း ၃ ပိုင္းစီ ေတြ႔ရပါတယ္။ ယုတိၱဆက္စပ္မႈမရွိတဲ့ အပိုင္းေတြပါရွိသလို ဆက္စပ္မႈတစ္ပိုင္းတစ္စပဲပါရွိတာေတြလည္းေတြ႔ရပါတယ္။

 

ပိုဒ္(၁)။   ။           ေနဟာ အ၀ိုင္းသ႑ာန္ျပဳလုပ္တယ္

ကားဟာမ်ဥ္းေၾကာင္း

ယံုၾကည္ကိုးကြယ္သူေတြဟာ ေကာင္းကင္မွာ တန္းစီၾကတယ္

 

ပိုဒ္(၂)။   ။           `ဘာသာေရးကိစၥဟာ´လို႔ သူစကားစလိုက္တယ္

သစ္ပင္တစ္ပင္မွာ ပ်ံလႊားေတြအံုေနတာပဲ

မိတ္လိုက္ဖို႔ေအာ္သံေတြ

 

 

ပိုဒ္(၃)။   ။           အရာ၀တၳဳတစ္ခုခုနဲ႔ အဲဒီအရာ၀တၳဳကို မိမိတို႔သိျခင္းၾကားမွာ ဘာသာစကားရွိတယ္

ဟင့္အင္း ၊ အဲဒါဆင္တဲ့

သူမက၀င္ရွင္းျပတယ္

 

ေနာက္ဆံုးပိုဒ္မွာေတာ့ ၅ ပိုင္းပါရွိပါတယ္။ အသြားဟာ Parallel Structure မ်ဥ္းျပိဳင္၀ါက်တည္ေဆာက္ပံုျဖစ္ပါတယ္။ ၀ါက်တစ္ခုစီရဲ႕ Subject ကတၱားဟာ `မိမိတို႔´ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပါ ––––

 

မိမိတို႔မွာ ေကာင္းျမတ္မႈရွိပါတယ္

မိမိတို႔မွာ ေကာင္းျမတ္မႈဆိုလို႔ ဘယ္ေတာ့မွ လံုလံုေလာက္ေလာက္မရွိဘူး

(မိမိတို႔) သူတစ္ပါးကို ေႏွာက္ယွက္ဖို႔လည္း မိမိတို႔ မရည္ရြယ္ပါဘူး

မိမိတို႔ တိတ္ဆိတ္သြားၾကတယ္

မိမိတို႔ လဘက္ရည္ေသာက္ၾကတယ္

 

ဒါဟာ ဒီကဗ်ာေလးရဲ႕ Structure တည္ေဆာက္ထားပံုျဖစ္ပါတယ္။ ႐ိုးစင္းတဲ့ ၀ါက်ေတြနဲ႔ပဲ ႐ိုး႐ိုးစင္းစင္းတည္ေဆာက္ထားတာေတြ႔ရပါ တယ္။ ဒီအေပၚယံ႐ိုးစင္းတဲ့ Simplicity ထဲမွာ နက္နဲတဲ့ Complexity ယွက္ေဖါက္ထားတာေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ ဒီ Complexity ဟာ ၀ါက် တည္ေဆာက္ပံုမွာ မရွိပဲ အေတြးတည္ေဆာက္ပံုမွာ သြားေတြ႔ရပါတယ္။ အေတြးရဲ႕ အသြားေတြလို႔ေျပာရင္ ပိုမွန္မယ္ထင္ပါတယ္။ မ်ဥ္း ေျဖာင့္မသြားတဲ့အေတြးေတြ (၀ါ) ယုတိၱဆင္ျခင္မႈ အသြားကို ဖ်က္ထားတဲ့ (၀ါ) ယုတိၱဆင္ျခင္မႈ အသြားမ်ိဳးမဟုတ္တဲ့ အေတြးရဲ႕ လႈပ္ ရွားမႈေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကဗ်ာရဲ႕ ရသ(အရသာ)ဟာလည္း ဒီလိုအသြားမ်ိဳးနဲ႔ သြားတဲ့ အေတြးေတြရဲ႕ ဖတ္သူစိတ္ထဲ အာ႐ံုေတြ ၊ အနက္ ေတြလႈပ္ခတ္ေပါက္ဖြားျပီး အခ်င္းခ်င္းထိေတြ႔ထိခတ္အနက္ကူးလူးတာ ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ့္အဖို႔ေတာ့ ၾကည္ႏူးမႈ delight ရရွိပါတယ္။ အက္ဇရာ ေပါင္းန္ဒ္ေျပာခဲ့တဲ့ ကဗ်ာပုဒ္ရဲ႕ music of ideas အေတြးေတြရဲ႕ ဂီတကို ပိုမိုသေဘာေပါက္မိေစပါတယ္။ Complexity ကေပးတဲ့ music of ideas နဲ႔ music of ideas ထဲမွာ ထပ္မံေတြ႔ရွိရတဲ့ complexity ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ိုးစင္းတဲ့ အာ႐ံု/အေတြး/ အသိေတြကို စကားေျပရဲ႕ယုတိၱအသြားမ်ိဳးနဲ႔ ခ်ိတ္တြဲျပီး ကဗ်ာကိုမရွည္ရွည္ေအာင္ေရး ၊ Linearityမ်ဥ္းေျဖာင့္သေဘာပဲရွိျပီးComplexity မရွိတဲ့ အေရးအသားမ်ိဳးေတြဒီေန႔မွာ ပံုႏွိပ္ေရာ online မွာပါ ေတြ႔ေနရတာေတြဟာ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ ဘာအရသာမွ မရွိပါဘူး။ စကား ေျပလိုေျပာလို႔ရတာကိုပဲ ကဗ်ာပံုစံမ၀င္၀င္ေအာင္ လိုင္းေတြ စီထားတာမ်ိဳး ၊ လိုင္းနဲ႔ ၀ါက်ရဲ႕ သိမ္ေမြ႔တဲ့ စည္းကို နားမလည္ပဲ ေရးေန တာမ်ိဳး ၊ စကားေျပအသြားနဲ႔ အေတြးပဲရွိတဲ့ အေရးအသားမ်ိဳး ၊ သတင္းမီဒီယာက ရရွိတဲ့ သတင္းေတြကိုပဲ သတင္းအျဖစ္ျပန္လည္စီထား တာမ်ိဳး ၊ ကဗ်ာရဲ႕ ရသ(အရသာ)ဘာမွမပါရွိ ၊ မေတြ႔ရတာမ်ိဳးေတြဟာ ပ်င္းရိျငီးေငြ႔ဘြယ္ရာေတြလို႔ပဲ ကၽြန္ေတာ္ခံစားရပါတယ္။ ကဗ်ာ ဥာဏ္တည္ရွိမႈ/တည္ေဆာက္မႈေတာ္ေတာ္နည္းပါးညံ့ဖ်င္းတာေတြလို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္။ Form ပံုသ႑ာန္ဖြဲ႕စည္းမႈကိုယူရင္လည္း ျပင္လိုက္ Surface သာ ယူတတ္ျပီး အနက္လိုက္ depth မပါရွိတဲ့ အေရးအသားေတြ ၊ ကိုေက်ာ္၀ဏၰရဲ႕ စကားယူသံုးရရင္ `ဗ်က္သာ က်ယ္ျပီး ေဇာက္မနက္တဲ့ဟာမ်ိဳး´ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ဒီေန႔ေတြ႕ျမင္ေနရတဲ့ (ျမန္မာ)ကဗ်ာအမ်ားစုေပၚ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ အတၱေနာမတိ သံုးသပ္ခ်က္ Subjective Comment ျဖစ္ပါတယ္။

 

Complexity ကိစၥကိုျပန္သြားရရင္ အေပၚယံအေတြး/အျမင္/အသိကို အနက္ depth ရွိေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္း/ပံုရဲ႕ ရလာဒ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ လက္ခံထားပါတယ္။ ပထမဆံုး၀ါက်ကိုပဲၾကည့္ပါေလ –––

 

ေနဟာ အ၀ိုင္းသ႑ာန္ျပဳလုပ္တယ္

 

ဒီ၀ါက်မွာ Complex ျဖစ္တာက ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ သိေနက်အသိ(၀ါ) သာမန္အသိ(၀ါ) အေလ့အက်င့္အသိကို လႈပ္ႏႈိးလိုက္တာပဲျဖစ္ပါ တယ္။ ေနရဲ႕ သ႑ာန္ဟာ လံုး၀န္းမွန္း(၀ါ)အ၀ိုင္းျဖစ္မွန္းသိထားေပမယ့္ ` ေနဟာ အ၀ိုင္းသ႑ာန္ျပဳလုပ္တယ္´ဆိုတာမွာ ဆန္းသြား ပါတယ္။ ဒီ၀ါက်မွာ ၾကိယာမက္တဖါကို သြားသတိထားမိပါတယ္။ `ျပဳလုပ္´။ ဟုတ္တာပဲ ၊ အလင္းေတြကို ကၽြန္ေတာ့္မ်က္လံုးထဲမွာ သ႑ာန္ေတြအျဖစ္ျမင္တာ ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔အျမင္ အာ႐ံုမွာ ေနကို (၀ါ)ေနလံုးကို အ၀ိုင္း/အလံုး လို႔ျမင္ေစတာဟာ ေနရဲ႕ အလင္းေတြ ေၾကာင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ထုိနည္းတူ ၊ လရဲ႕ အလင္း။ အကယ္၍ ၾကယ္ေတြနဲ႔ အကြာအေ၀းတစ္ခုရွိခဲ့ရင္ ၾကယ္ေတြကိုလည္း အ၀ိုင္းလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမင္ေတြ႔ေကာင္းျမင္ေတြ႔ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက physics သေဘာအရပါ။ Philosophy ႐ႈေထာင့္က ကၽြန္ေတာ္ၾကည့္လ္ိုက္ တဲ့အခါ `ေန´ဆိုတဲ့ `ေန႔စဥ္´/`ဘ၀´ဟာ စက္၀ိုင္းသ႑ာန္/သဖြယ္ျပဳလုပ္ရာမွာ `သံသရာ´စက္၀န္းဆိုတဲ့ အေတြးေပါက္ဖြားရပါတယ္ (၀ါ) လႈပ္ႏႈိးလို႔ ႏိုးၾကားလာရပါတယ္။ `ဒါဟာ ဘာဆိုင္လို႔လည္း´လို႔ေမးလာခဲ့သည္ရွိေသာ္ ေမးသူနဲ႔ပဲဆိုင္ပါတယ္လို႔သာ `ျပန္ပို႔´လိုက္ရ မွာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ကဗ်ာကို စကားေျပလိုမဖတ္ပဲ ကဗ်ာကို ကဗ်ာလိုပဲဖတ္တဲ့အက်င့္ရွိလို႔ပါ။ ဒါဟာလည္း ဖတ္ျခင္းကိစၥ the issue of reading poetry ဆီေရာက္ေစပါတယ္။ ကဗ်ာကို ကဗ်ာလိုဖတ္တတ္ၾကသလား။ ကဗ်ာကို ဘယ္လိုဖတ္သလဲ။ ကဗ်ာေရးသူ က ဘယ္လို `လမ္းေၾကာင္း´ (ၾကိယာ ၊ နာမ္မဟုတ္ပါ)ေပးလိုက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္က ဘာေတြဘယ္လို `ထည့္ဖတ္/တည္ေဆာက္´သြား တယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥ။ ခ်ဲ႕ေျပာရရင္ အခုေနာက္ဆံုးေပၚ Cognitive Poetics `ဥာဏ္သိမႈကဗ်ာေဗဒ´အထိသြားရမွာဆိုေတာ့ ဒီဘူတာ ၊ ဒီ မွတ္တိုင္မွာပဲ ျပန္ခံုဆင္းလိုက္ပါတယ္။ ကဗ်ာေရးျခင္းဟာ ေရးသူရဲ႕ ခံစားမႈေတြ ေအာ့အန္ခ်တာမ်ိဳးမဟုတ္သလို ျဖစ္ကတတ္ဆန္း `ေရးရျပီးေရာ´ `ဖတ္သူၾကည့္ၾကက္ဖတ္သြားလိမ့္မယ္´ဆိုတဲ့ ပရမ္းပတာ စကားလံုးစီျခင္းမ်ိဳးလည္းမဟုတ္ပါဘူး။ Expression ခံစားမႈ/ အေတြးေဖၚျပခ်က္နဲ႔ Construction ပံုသ႑ာန္ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္မႈတို႔ရဲ႕ သိမ္ေမြ႔တဲ့ ခ်ိန္ခြင္ကိစၥပါပဲ။ အဲဒီ balance မွ်ေျခကို ရရွိဖို႔ ၾကိဳးစားျခင္းဟာပဲ ကဗ်ာေရးျခင္းလို႔ ေခၚဆိုပါတယ္။ တစ္ဘက္ဘက္ကဲသြားရင္ ၊ လြန္သြားရင္ ကဗ်ာေရးျခင္းအမႈကိစၥပ်က္ျပယ္ျပီး ရလဒ္ဟာ ကဗ်ာမျဖစ္ ၊ တျဖစ္မဟုတ္ရင္ ကဗ်ာလံုး၀မဟုတ္တာမ်ိဳးျဖစ္သြားမွာ မလြဲပါဘူး။

 

ဒီကဗ်ာရဲ႕ endo – skeleton အတြင္း(အ႐ိုး) တည္ေဆာက္မႈ(၀ါ) texture ကိုေလ့လာရင္ စကားလံုး/စကားစုေတြရဲ႕ အနက္နဲ႔ ဂယက္ ေတြတြဲခ်ိတ္ထားမႈကိုေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ ဒီေနရာမွာလည္း Alvin က အနက္နီးစပ္မႈနဲ႔ အနက္ဆန္႔က်င္မႈတို႕ကို ပါးနပ္စြာသံုးထားတာေတြ႔ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ `ေန´ ၊ `ေကာင္းကင္´၊ `သစ္ပင္´ ၊ `ပ်ံလႊား´ ၊  `ဆင္´ဆိုတဲ့ သဘာ၀ေလာက/သတၱေလာကကို ညႊန္းတဲ့စကားလံုး ေတြ။ `ကား´၊ `အရာ၀တၳဳ´၊ `လဘက္ရည္´ဆိုတဲ့လူလုပ္ man – made ပစၥည္းေတြ။ `ယံုၾကည္ကိုးကြယ္´၊`ဘာသာေရး´၊ `ေကာင္း ျမတ္မႈ´ဆိုတဲ့ ဘာသာေရးယံုၾကည္မႈဆိုင္ရာ ဆက္စပ္အနက္ေတြ။ `ဘာသာစကား´၊ `စကား´၊ `. . . တဲ့´၊ `၀င္ရွင္းျပ´၊ `တိတ္ဆိတ္´ ဆိုတဲ့ ဘာသာစကားဆိုင္ရာ ဆက္စပ္အနက္ေတြ ။ `သိျခင္း ၊ `ရည္ရြယ္´ ဆိုတဲ့ စိတ္ရဲ႕ အလုပ္ေတြ။ ဒီေနရာမွာ `ေကာင္းကင္´ဆိုတဲ့ စကား လံုတစ္လံုးတည္းမွာပဲ ambiguity အနက္ခြမႈကိုျမင္ရပါတယ္။ သဘာ၀ေကာင္းကင္ကိုေျပာတာျဖစ္သလို ဘာသာေရးယံုၾကည္မႈ အရ `ေကာင္းကင္ႏိုင္ငံေတာ္´၊ `ေကာင္းကင္ဘံု´၊ heaven/paradise ဆိုတဲ့ အနက္ကိုလည္း လႈံ႕ေဆာ္ပါတယ္။ `မ်ဥ္းေၾကာင္း´နဲ႔ `တန္းစီ´ မွာ လားရာ/ေရြ႕လ်ားမႈသေဘာေတြေတြ႔ရပါတယ္။

 

ဆန္႔က်င္ဘက္ (၀ါ)အနက္နီးစပ္မႈမဟုတ္တဲ့ တြဲလံုးေတြကို ထုတ္ျပရရင္ `အ၀ိုင္း´နဲ႔ `မ်ဥ္းေျဖာင့္´၊ `ေကာင္းကင္´နဲ႔ `တန္းစီ´ ၊ `ဘာ သာေရးကိစၥ´နဲ႔ သဘာ၀တရား/သတၱေလာကျဖစ္တဲ့ `သစ္ပင္´၊ `ပ်ံလႊား´နဲ႔ `မိတ္လိုက္´၊ `ရွိတယ္´အဆုိ၀ါက်နဲ႔ `ဟင့္အင္း´ အျငင္း ၀ါက် ၊ `မိမိတို႔မွာ ေကာင္းျမတ္မႈရွိပါတယ္´နဲ႔ `မိမိတို႔မွာ ေကာင္းျမတ္မႈဆိုလို႔ ဘယ္ေတာ့မွ လံုလံုေလာက္ေလာက္မရွိဘူး´။ ဆိုတဲ့ contradiction ေရွ႕ေနာက္မညီမႈ။

 

ဒီကဗ်ာရဲ႕ အတိုင္အေဖါက္အေၾကာင္းေျပာရရင္ အတိုင္အျဖစ္ေထာင္ထားတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ေဖၚထုတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္တာကအေၾကာင္းၾကီး ၅ ေၾကာင္း ၊ သဘာ၀/သတၱ၊ လူလုပ္ေလာက ၊ လူမႈဆက္ဆံေရး ၊ ဘာသာေရး/ယံုၾကည္မႈ ၊ နဲ႔ ဘာသာစကား – သိမႈ ဆက္သြယ္မႈတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ၅ ခ်က္ကိုအတိုင္ထားျပီး ပတ္သက္ရာေတြ(၀ါ) ပတ္သက္ဖြယ္အျဖစ္ဆက္စပ္ႏိုင္ေျခ association  ေတြျဖစ္လာေစဖို႔ ယက္ရွယ္ေဖါက္ရတာေတြ။ ကဗ်ာပုဒ္ရဲ႕ အတိုင္နဲ႔ အေဖါက္သေဘာ။ အဲဒီကေန ကဗ်ာပုဒ္ရဲ႕ အဆင္ဒီဇိုင္း design ထြက္လာတာျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ စိတ္/အသိ/အေတြး/ခံစားမႈတို႔ရဲ႕ တြယ္ဆက္ခ်ိတ္တြဲမႈ။ ဒါကို ဘာသာစကားတတ္ကၽြမ္းစြာ သံုးစြဲမႈနဲ႔ တြဲလိုက္ရင္ Form ပံုသ႑ာန္ဖြဲ႕စည္းမႈကို Construct တည္ေဆာက္ယူလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုအလြယ္တကူသာေျပရတာ ၊ အေသး စိပ္အပိုင္းတစ္ပိုင္းစီမွာ သမာၻ(၀ါ) တတ္သိကၽြမ္းက်င္မႈဆိုတာ တကယ္တကယ္ပါရွိပါတယ္။ မယံုရင္ ကိုယ္တိုင္ေရးၾကည့္ပါ။ ကဗ်ာပုဒ္ကို ကဗ်ာလိုဖတ္တတ္မွ ရသ(အရသာ)ေတြ႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ `ကဗ်ာဆိုတာဘာ . . .´ `ကဗ်ာမွာ ဘာေတြပါရမယ္´၊ `ကဗ်ာဟာ ဘာ အေၾကာင္းအရာကို ဦးတည္ရမယ္´စတဲ့ အစြဲအလမ္းေတြ ဖတ္သူတိုင္းမွာရွိသလို ေရးသူတိုင္းမွာလည္းရွိပါတယ္။ အေ၀းေျပးဂိတ္မွာ ရပ္ထားတဲ့ ယာဥ္တိုင္းကို မိမိၾကိဳက္ရာတက္စီးလို႔မရပါဘူး။ မိမိသြားလိုတဲ့ ခရီးကိုသြားျပီး မိမိခရီးကို သယ္ေဆာင္မယ့္ ယာဥ္ကိုသိဖို႔လိုပါ တယ္။ လိုရာခရီးမေရာက္ရင္ ယာဥ္မွားစီးလို႔ပဲျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ လမ္းေၾကာင္း(၀ါ) ခရီးစဥ္မွားလို႔မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ္မေရာက္ဖူးတဲ့ ခရီးစဥ္ ကိုသြားရမယ္ဆိုရင္လည္း သိမႈ/သိစိတ္ထဲမွာ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ရာ အေတြ႔ ၊ အျမင္ ၊ အေတြး ၊ ခံစားမႈတို႔ကို တည္ေဆာက္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲသလိုပဲ ၊ ကဗ်ာဖတ္ရာမွာ မဖတ္ခင္သတိ ၊ ဖတ္စဥ္သတိ ၊ ဖတ္ျပီး သတိထားရင္ မိမိရဲ႕ ကဗ်ာဖတ္ျခင္း အသိ/အတတ္ ပညာတည္ေဆာက္မႈကို မ်ားစြာအက်ိဳးေပးႏိုင္ပါတယ္။ ကဗ်ာဆိုတဲ့ ဂိတ္မွာလည္း ခရီးစဥ္အမ်ိဳးမ်ိဳး ၊ ယာဥ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကပါတယ္။ လမ္း တူမွ လူခ်င္းေတြ႔ႏိုင္တာမဟုတ္ပါဘူး။ လမ္းမတူလည္း လူခ်င္းေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။ လမ္းကို သိဖို႔လည္း အေရးၾကီးတာေပါ့။

 

အႏုပညာဆိုတာ လြယ္လြယ္သေဘာထားသူအတြက္ လြယ္လြယ္ေျပာလို႔ရေပမယ့္ နက္နက္႐ိႈင္း႐ႈိင္းသေဘာထားသူအတြက္ ေျပာရခက္ တဲ့အထိ ေလးနက္မႈရွိပါတယ္။ ကဗ်ာပုဒ္ေရးလိုသူ (၀ါ) ကဗ်ာဆရာျဖစ္ခ်င္သူရဲ႕ စိတ္နဲ႔ အႏုပညာတစ္ရပ္အျဖစ္ ကဗ်ာေပၚေလးေလး နက္နက္သေဘာထား ဖန္တီးျပဳလုပ္တည္ေဆာက္သူရဲ႕ စိတ္ဟာ မ်ားစြာမွ ကြာျခားပါလိမ့္မယ္။ ကဗ်ာေရးတိုင္းကဗ်ာဆရာမျဖစ္သလို ကဗ်ာဆရာတိုင္းဟာလည္း အႏုပညာရွင္မျဖစ္ပါဘူး။ ဥပမာေတြဟာ ကမာၻမွာေရာ ၊ ဒီအရပ္ေဒသေလးမွာေရာ ဒုနဲ႔ ေဒးပါပဲ။ ကဗ်ာ/၀တၳဳ ဆရာၾကီး ၀လာဒီမီယာ နာဗိုေကာ့္ဗ္ စကားကို အမွတ္ရမိပါတယ္ ၊ အႏုပညာမွာ ဂိုဏ္းေတြရွိတယ္ဆိုရင္ တကယ္ေတာ့ ဂိုဏ္းတစ္ဂိုဏ္း တည္းရွိပါတယ္ ၊ အဲဒါဟာ genius ပါရမီရွင္တို႔ရဲ႕ လူမ်ိဳးမေရြး ၊ လိင္မေရြး ၊ ဘာသာမေရြး ၊ တစ္ခုတည္းေသာ ဂိုဏ္းပဲျဖစ္ပါသတဲ့။

 

အထက္ပါကဗ်ာေလးကို Alvin က အမည္ေပးမထားသလို ကၽြန္ေတာ္လည္းအမည္တစ္ခုခုမတပ္ခ်င္ပါဘူး။ သူ႔ဖါသာသူ free လြတ္လပ္ ေနတဲ့ သေဘာရဲ႕ အလွကို ခ်စ္လို႔ပါပဲ။             ။

 

 

ေဇယ်ာလင္း

လြတ္လပ္ေရးေန႔ ၂၀၁၄

 

 

 

မွတ္ခ်က္။             ။ Thank you, Alvin, for your poem and the inspiration I got from it.